علائم جسمی بلوغ در دختران
رشد قد
جهش رشد معمولاً در دختران حداقل 2 سال زودتر از پسران اتفاق میافتد و بسیار چشمگیر است. به طوری كه در مدت یك سال میزان رشد 2 برابر میشود و قد حدود 11-6 سانتی متر بیشتر میشود. جهش چشمگیر رشد و حداكثر افزایش آن، معمولاً دو سال بعد از جوانه زدن پستانها و یك سال قبل از شروع عادت ماهانه اتفاق می افتد.
سرعت رشد در دختران به میزان هورمون رشد و هورمون جنسی (استروژن) مربوط میشود. هورمون رشد باعث افزایش رشد بخصوص در استخوانها و غضروف میشود. ولی هورمون جنسی (استروژن) سبب بسته شدن مركز رشد استخوانی و كاهش و كند شدن رشد استخوان میشود. به همین دلیل است كه بعد از شروع قاعدگی، سرعت رشد قند كندتر میشود و معمولاً بیش از 6 سانتی متر افزایش نمی یابد.
رشد پستانها
مرحله بعدی، رشد پستانهاست كه معمولاً در سنین بین 13-9 روی میدهد. به طور متوسط در 5/9 سالگی پستانها رشد میكنند. جوانه زدن پستانها از نوك پستان شروع میشود و به طور معمول دردناك، حساس و در دو طرف همزمان است. در پایان دوره بلوغ، رشد پستان كامل میشود و به صورت پستان بالغ درمی آید.
قاعدگی
آخرین مرحله بلوغ ، قاعدگی است كه در سنین 16-10 و به طور متوسط در 13 سالگی اتفاق می افتد.
عامل وراثت، عوامل محیطی از قبیل محل جغرافیایی و تماس با نور، وضعیت سلامت و وزن و تغذیه و شرایط روانی در شروع سن بلوغ دخالت دارند. كودكانی كه در مناطق گرم و كم ارتفاع و یا نقاط شهری زندگی میكنند و یا چاق هستند، زودتر بالغ می شوند.
در پایان دوره بلوغ، تغییر فرم بدن و پیدایش هیكل زنانه رخ مي دهد به طوری كه چربی به شكل زنانه در بدن توزیع میشود. یعنی لگن پهن و رانها كلفتتر میشود. پستانها كاملاً رشد میكنند. همچنین علاوه بر قاعدگی، رحم، مهبل و اعضای تناسلی زن نیز به اندازه كافی رشد میكنند. این مراحل معمولاً در 18 سالگی كامل میشوند. بر اثر ترشحات هورمونی، فعالیت غدد چربی و عرق نیز در دختران افزایش پیدا میكند و ممكن است باعث پیدایش جوش در صورت و یا سایر اعضا بدن شود. این جوشها نباید دستكاری شوند زیرا در این صورت عفونی میشوند و پس از بهبودی اثرات آنها روی پوست باقی میماند. در صورتی كه میزان عرق كردن زیاد باشد ممكن است لازم باشد دختران (علاوه بر استحمام) از اسپری زیربغل و یا لوسیونهای ضد عرق استفاده كنند.
